WIZUALNE OZNAKI NADEJŚCIA BURZY

Aby móc rozpoznawać zagrożenie, należy nauczyć się rozpoznawać chmury, ich rodzaje oraz zachowania. Istnieje szereg oznak, które możemy dostrzec gołym okiem bez użycia nowoczesnych technologii, które zwiastują o tym, że burza może nastąpić:

PRZECIWNE KIERUNKI PRZEMIESZCZANIA SIĘ CHMUR

Na kilka godzin przed burzą na niebie można zauważyć, iż chmury na różnych piętrach przemieszczają się w innych kierunkach, często przeciwnych. Świadczy to o chwiejności atmosfery – głównym czynniku wystąpienia burz.

CUMULUSY

Jeśli chmury kłębiaste spiętrzają się w pionie – mogą się przekształcić w chmury burzowe Cumulonimbus.

CUMULONIMBUSY – CHMURY BURZOWE

Chmury burzowe mogą przybierać różne kształty, formy i układy. Ich główną cechą jest znaczna wysokość pionowa, ciemna podstawa, wyżej białe kłęby lub kowadło (Incus). Jeśli zauważysz, że zmierzają w Twoją stronę – szybko poszukaj schronienia!

Fot. Piotr Szulc

RDZEŃ OPADOWY

Rozchodzi się od podstawy chmury burzowej. Świadczy o silnym opadzie. Jeśli przybiera kolor niebiesko-zielony, może oznaczać iż w danym miejscu występuje grad.

CHMURA SZELFOWA – ARCUS

Wał chmurowy występujący na czele chmury burzowej. Świadczy o nadchodzącym silnym wietrze szkwałowym. Arcus przemieszcza się z bardzo dużą prędkością. Jeśli zauważycie taką chmurę – macie kilka minut na poszukanie schronienia (z dala od drzew, balkonów, banerów, bo będzie silnie wiało!)

Fot. Michał Muras

WALL CLOUD – CHMURA STROPOWA

Obniżenie podstawy chmury burzowej. Rotuje i może generować trąby powietrzne.

JAK ZACHOWAĆ SIĘ W TRAKCIE BURZY?

Na początku należy wspomnieć, że najważniejszą rzeczą warunkującą bezpieczeństwo i ochronę przed piorunami jest informacja. Każdy człowiek powinien mieć dostęp do prognoz pogody i ostrzeżeń, aby mógł przygotować się na ewentualne niebezpieczeństwa. Planowanie wolnego czasu, wycieczek w góry, pikników, imprez plenerowych, koncertów, rejsów itp. jest uzależnione od pogody. W przypadku wystąpienia burzy istnieje realne zagrożenie zdrowia i życia ludzkiego, dlatego też czytaj prognozy pogody!

Jeśli zauważysz nadciągające chmury burzowe, usłyszysz grzmoty lub będziesz widzieć wyładowania atmosferyczne – jak najszybciej poszukaj bezpiecznego miejsca. Pamiętaj o tym, iż piorun może uderzyć na długo przed wystąpieniem opadu!

BURZA NA OTWARTYM TERENIE

Jeśli jesteś w otwartym terenie, postaraj się znaleźć jak najszybciej schronienia w budynku lub obniżeniu terenu. Nie kładź się na ziemi, przykucnij z nogami złączonymi.

Nigdy nie stawaj pod drzewem, nawet jeśli jest silna ulewa, ponieważ wyładowania atmosferyczne zazwyczaj szukają najkrótszej drogi pomiędzy chmurą a ziemią.

Pozbądź się metalowych przedmiotów.

BURZA W MIEŚCIE

Jeśli jesteś w mieście, pamiętaj że piorun nie zawsze uderza w najwyższy punkt, ale najbardziej naładowany. Jego droga przebiega po najmniejszej linii oporu. Nie spaceruj swobodnie ulicami – schowaj się w budynku.

UDERZENIA PIORUNA

Piorun może porazić każdego, kto znajduje się w jego obrębie działania. Porażenie bezpośrednie następuje w sytuacji, gdy wyładowanie przebiega bezpośrednio między ciałem człowieka a chmurą. Takie uderzenie jest z reguły śmiertelne. Porażenie pośrednie, to takie kiedy piorun uderza kilka metrów od istoty żywej i poprzez przemieszczanie się ładunków elektrycznych na powierzchni ziemi razi. Kluczową rolę odgrywa tutaj napięcie krokowe. Tłumacząc to w prosty sposób – im szerzej mamy rozstawione nogi, tym napięcie przechodzące przez organizm jest większe, dlatego też w czasie burzy musimy kucać ze złączonymi nogami. Zwierzęta czworonożne, jak krowy, konie, byki mają w tej sytuacji słabe szanse przeżycia.

Warto wspomnieć o elementach, które z łatwością „ściągają” pioruny. Są to głównie budynki, żaglówki, kominy, linie wysokiego napięcia, maszty, przedmioty zakończone zarówno ostro, jak i kuliście.

PIERWSZA POMOC

Jeżeli jesteś świadkiem porażenia piorunem, pamiętaj abyś zachował przede wszystkim swoje bezpieczeństwo! Osobę porażoną ułóż na plecach w bezpiecznym miejscu. Wezwij pogotowie ratunkowe, nr 112. Sprawdź czy poszkodowany oddycha. Jeżeli oddycha ułóż go w pozycji bocznej ustalonej. Jeżeli nie wyczuwasz oddechu uciskaj klatkę piersiową naprzemiennie z oddechem w stosunku 30 uciśnięć na 2 oddechy.

RAŻENIE PIORUNEM – OBJAWY

Osoba, która została porażona piorunem i przeżyła doznaje lub może doznać szereg nieprzyjemnych objawów, do których zaliczyć można:

  • nadmierne pobudzenie,
  • utrata przytomności,
  • drgawki,
  • ogłuchnięcie,
  • zaburzenia widzenia,
  • zatrzymanie oddechu,
  • zatrzymanie krążenia,
  • oparzenia,
  • uszkodzenia kończyn, złamania,
  • uszkodzenia narządów wewnętrznych.

Oprócz objawów, które następują zaraz po porażeniu. Człowiek poszkodowany może doznawać również dolegliwości po dłuższym czasie od zdarzenia. Są to m.in.

  • trudno gojące się rany,
  • przewlekłe bóle głowy, kończyn,
  • uszkodzenia słuchu,
  • problemy z mięśniami
  • zaburzenia snu,
  • depresja,
  • utrata pamięci,
  • osłabnienie,
  • impotencja,
  • keraunofobia (lęk przed burzą).

Burzy nie należy się bać, ale należy wiedzieć w jaki sposób się zachować!